“Sürüne Sürüne Erkek Olmak”, askerlik hizmetinin erkekliğin kuruluşunda nasıl bir rol oynadığını ortaya koyuyor.
MİNE ÖZDEMİR
Toplumsal yaşamda farklı biçimlerde inşa edilen erkek kimliğinin üretilmesinde hangi kurumların etkin rol oynadığını sorgulayan sosyolog Pınar Selek, erkeklik kademesine varan yolculuğa feminizmin penceresinden bakıyor. Türkiye’de ‘askerlik hizmetinin' erkekliğin kuruluş sürecindeki etkilerine deneyimler penceresinden göz atmayı hedefleyen bir araştırmadan oluşan Selek’in son kitabı “Sürüne Sürüne Erkek Olmak”, erkeklik miti, şiddet ve iktidar ilişkileri içinde sıkışan varoluşa dair bir tartışma yürütüyor.
Çeşitli sosyal koşullardan, yaşlardan ve mesleklerden oluşan 58 erkeğin askerlik deneyimleri hakkındaki anlatımlarının yer aldığı araştırmayı ise Hüseyin Deniz ve İrfan Uçar üstlenmiş. Erkeklik ve askerlik deneyimlerinin ‘ele güne rezil olmayalım’ kaygısıyla dile getirildiği bu çalışma, 15 başlıktan oluşuyor.
“Toplumun askerliğe biçtiği anlamlar ve zorunlu hizmet süreci genç erkeklerde nasıl bir etkiye yol açıyor?”, “Erkekler nasıl bir arka planla kadınların karşısına dikiliyor?” gibi sorulara da cevap aranan “Sürüne Sürüne Erkek Olmak”ta, sünnet, iş bulma ve evlilikten geçen erkeklik kademeleri net çizgilerle ortaya koyuluyor.
Adam edici nitelikler
Sınıf farkı gözetmeksizin her erkeğin aynı kabın içinde piştiği bir olgu olan askerlikte düzenli eğitim, alıştırmalar, ödül ve ceza uygulamaları yoluyla yeni davranış, giyim, dil kalıpları edinen acemi erkekler, hayatlarını tüzüğe bağlı olarak değişik prosedürlerle sürdürmeye alışıyor. Başta silah kullanmayı, yatak düzeltmeyi, sabah tıraş olmayı, bulaşık yıkamayı öğreniyor; dayak ve küfür dışında, ağaçlara ya da taşa selam vermek gibi cezalara çarptırılıyor.
Tüm bu görevleri yerine getirirken erkekler, sınırlarını zorluyor; şamarı, öfkeyi, bastırmayı, intikamı, hıncı yaşıyor. Askerlik bazı erkeklerin sosyal ilişki yeteneklerini geliştirse de bazılarının içe kapanmasına ve psikolojik sorunlar yaşamasına neden oluyor.
Özetle erkeklik duvarının arka yüzünü biraz daha görebilmeye katkı sağlayan bu çalışmada, askerliğin kazandırdığı ‘adam’ edici nitelikler olarak zorluklarla baş etmek, silah kullanmayı, savaşmayı öğrenmek ve olgunlaşmak gösteriliyor.
Milliyet Kitap’tan
MİNE ÖZDEMİR
Toplumsal yaşamda farklı biçimlerde inşa edilen erkek kimliğinin üretilmesinde hangi kurumların etkin rol oynadığını sorgulayan sosyolog Pınar Selek, erkeklik kademesine varan yolculuğa feminizmin penceresinden bakıyor. Türkiye’de ‘askerlik hizmetinin' erkekliğin kuruluş sürecindeki etkilerine deneyimler penceresinden göz atmayı hedefleyen bir araştırmadan oluşan Selek’in son kitabı “Sürüne Sürüne Erkek Olmak”, erkeklik miti, şiddet ve iktidar ilişkileri içinde sıkışan varoluşa dair bir tartışma yürütüyor.
Çeşitli sosyal koşullardan, yaşlardan ve mesleklerden oluşan 58 erkeğin askerlik deneyimleri hakkındaki anlatımlarının yer aldığı araştırmayı ise Hüseyin Deniz ve İrfan Uçar üstlenmiş. Erkeklik ve askerlik deneyimlerinin ‘ele güne rezil olmayalım’ kaygısıyla dile getirildiği bu çalışma, 15 başlıktan oluşuyor.
“Toplumun askerliğe biçtiği anlamlar ve zorunlu hizmet süreci genç erkeklerde nasıl bir etkiye yol açıyor?”, “Erkekler nasıl bir arka planla kadınların karşısına dikiliyor?” gibi sorulara da cevap aranan “Sürüne Sürüne Erkek Olmak”ta, sünnet, iş bulma ve evlilikten geçen erkeklik kademeleri net çizgilerle ortaya koyuluyor.
Adam edici nitelikler
Sınıf farkı gözetmeksizin her erkeğin aynı kabın içinde piştiği bir olgu olan askerlikte düzenli eğitim, alıştırmalar, ödül ve ceza uygulamaları yoluyla yeni davranış, giyim, dil kalıpları edinen acemi erkekler, hayatlarını tüzüğe bağlı olarak değişik prosedürlerle sürdürmeye alışıyor. Başta silah kullanmayı, yatak düzeltmeyi, sabah tıraş olmayı, bulaşık yıkamayı öğreniyor; dayak ve küfür dışında, ağaçlara ya da taşa selam vermek gibi cezalara çarptırılıyor.
Tüm bu görevleri yerine getirirken erkekler, sınırlarını zorluyor; şamarı, öfkeyi, bastırmayı, intikamı, hıncı yaşıyor. Askerlik bazı erkeklerin sosyal ilişki yeteneklerini geliştirse de bazılarının içe kapanmasına ve psikolojik sorunlar yaşamasına neden oluyor.
Özetle erkeklik duvarının arka yüzünü biraz daha görebilmeye katkı sağlayan bu çalışmada, askerliğin kazandırdığı ‘adam’ edici nitelikler olarak zorluklarla baş etmek, silah kullanmayı, savaşmayı öğrenmek ve olgunlaşmak gösteriliyor.
Milliyet Kitap’tan
